Skip to content

20–21. TablBase / TablExt — jadval ma'lumotlarini qayta ishlash

Barcha masalalarda jadval (yozuvlar to'plami — massiv yoki fayl ko'rinishida) bilan ishlash nazarda tutiladi. Har bir yozuv bir necha maydondan (ustundan) iborat. Jadval N ta yozuvdan iborat bo'lib, klaviaturadan yoki matnli fayldan kiritiladi: har bir qatorda bitta yozuv, maydonlar bo'shliq bilan ajratilgan.

TablBase — asosiy jadval masalalari

Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.

Talaba

Ism Guruh Baho
Ali G1 85
Vali G2 55
Sevara G1 92
Bobur G2 70
Dilnoza G3 58
Aziz G1 78

TalabaFan (11-masala)

Ism Guruh Fan Baho
Ali G1 Matematika 85
Vali G2 Matematika 90
Sevara G1 Fizika 92
Bobur G2 Matematika 70

Mahsulot

Nomi Narxi Soni
Non 4000 50
Sut 9000 20
Go'sht 90000 5
Yog' 25000 0
Un 7000 30

Xodim

Ism Bo'lim Maosh
Anvar IT 12000000
Bekzod IT 9000000
Dilorom Buxgalteriya 7000000
Elena Buxgalteriya 8000000
Farhod HR 6000000

Kitob

Muallif Nomi Yil Sahifalar
Navoiy Xamsa 1485 600
Qodiriy O'tkan kunlar 1925 400
Qodiriy Mehrobdan chayon 1929 300
Oybek Qutlug' qon 1940 350

Reys

Raqam Qayerdan Qayerga Jo'nash vaqti Narx
101 Toshkent Samarqand 08:00 150000
102 Toshkent Samarqand 06:30 120000
103 Toshkent Buxoro 07:15 200000
104 Samarqand Toshkent 09:00 140000

Ob-havo

Sana Shahar Harorat
2024-07-01 Toshkent 35
2024-07-01 Buxoro 40
2024-07-02 Toshkent 33
2024-07-02 Buxoro 38

Abonent

Ism Telefon Tarif Balans
Ali 901112233 Start 15000
Vali 902223344 Pro -5000
Sevara 903334455 Start -2000
Bobur 904445566 Pro 30000

1. "Talaba" jadvali (Ism, Guruh, Baho) berilgan, N ta yozuv. Berilgan guruhdagi talabalar ro'yxatini chiqaring.
Misol: G1 → Ali, Sevara, Aziz

2. "Talaba" jadvali berilgan. Har bir guruh bo'yicha o'rtacha bahoni toping.
Misol: G1 — 85, G2 — 62.5, G3 — 58

3. "Mahsulot" jadvali (Nomi, Narxi, Soni) berilgan. Umumiy qiymati eng katta bo'lgan mahsulotni toping.
Misol: Go'sht (90000 · 5 = 450000)

4. "Xodim" jadvali (Ism, Bo'lim, Maosh) berilgan. Har bir bo'lim bo'yicha jami maoshni toping.
Misol: IT — 21000000, Buxgalteriya — 15000000, HR — 6000000

5. "Talaba" jadvali berilgan. Bahosi 60 dan past bo'lgan talabalar ro'yxatini (ism va guruh bilan) chiqaring.
Misol: Vali G2, Dilnoza G3

6. "Mahsulot" jadvali berilgan. Narxi bo'yicha o'suvchi tartibda saralab chiqaring.
Misol: Non 4000, Un 7000, Sut 9000, Yog' 25000, Go'sht 90000

7. "Xodim" jadvali berilgan. Eng yuqori va eng past maoshli xodimlarni toping.
Misol: eng yuqori — Anvar (12000000), eng past — Farhod (6000000)

8. "Talaba" jadvali berilgan. Guruhlar sonini (takrorlanmaydigan guruh nomlari sonini) aniqlang.
Misol: 3

9. "Mahsulot" jadvali berilgan. Soni 0 ga teng (tugagan) mahsulotlar ro'yxatini chiqaring.
Misol: Yog'

10. "Xodim" jadvali berilgan. Maoshi o'rtacha maoshdan yuqori bo'lgan xodimlar sonini toping.
Misol: o'rtacha maosh 8400000 → 2 (Anvar, Bekzod)

11. "Talaba" jadvali (Ism, Guruh, Fan, Baho) va fan nomi berilgan. Berilgan fandan eng yuqori baho olgan talabani toping.
Misol: Matematika → Vali (90)

12. "Mahsulot" jadvali berilgan. Umumiy inventar qiymatini (narx × son yig'indisi) hisoblang.
Misol: 1040000

13. "Xodim" jadvali berilgan. Bo'lim nomi bo'yicha xodimlar sonini (har bo'limda nechta xodim) chiqaring.
Misol: IT — 2, Buxgalteriya — 2, HR — 1

14. "Talaba" jadvali berilgan. Guruh bo'yicha eng yuqori bahoga ega talabani (har guruh uchun alohida) toping.
Misol: G1 — Sevara (92), G2 — Bobur (70), G3 — Dilnoza (58)

15. "Mahsulot" jadvali berilgan. Narxi berilgan diapazon [min, max] ichida bo'lgan mahsulotlarni chiqaring.
Misol: [5000, 30000] → Un, Sut, Yog'

16. "Kitob" jadvali (Muallif, Nomi, Yil, Sahifalar) berilgan. Sahifalari eng ko'p bo'lgan kitobni toping.
Misol: Xamsa (600 sahifa)

17. "Kitob" jadvali berilgan. Har bir muallifning kitoblari sonini chiqaring.
Misol: Navoiy — 1, Qodiriy — 2, Oybek — 1

18. "Kitob" jadvali va yillar oralig'i [Y1, Y2] berilgan. Shu oraliqda chop etilgan kitoblarni yil bo'yicha o'sish tartibida chiqaring.
Misol: [1900, 1930] → O'tkan kunlar (1925), Mehrobdan chayon (1929)

19. "Reys" jadvali (Raqam, Qayerdan, Qayerga, Jo'nash vaqti, Narx) hamda ikki shahar nomi berilgan. Shu yo'nalishdagi eng arzon reysni toping.
Misol: Toshkent → Samarqand → reys 102 (120000)

20. "Reys" jadvali va shahar nomi berilgan. Shu shahardan jo'naydigan reyslarni jo'nash vaqti bo'yicha tartiblab chiqaring.
Misol: Toshkent → 102 (06:30), 103 (07:15), 101 (08:00)

21. "Ob-havo" jadvali (Sana, Shahar, Harorat) berilgan. Har bir shaharning o'rtacha haroratini toping.
Misol: Toshkent — 34, Buxoro — 39

22. "Ob-havo" jadvali berilgan. Eng yuqori harorat qayd etilgan sana va shaharni toping.
Misol: 2024-07-01, Buxoro (40)

23. "Talaba" jadvali va C harfi berilgan. Ismi C harfi bilan boshlanuvchi talabalarni chiqaring.
Misol: S → Sevara

24. "Talaba" jadvali berilgan. Talabalarni ismi bo'yicha alifbo tartibida saralab chiqaring.
Misol: Ali, Aziz, Bobur, Dilnoza, Sevara, Vali

25. "Xodim" jadvali va K soni berilgan. Maoshi eng yuqori bo'lgan K ta xodimni maosh kamayishi tartibida chiqaring.
Misol: K = 2 → Anvar 12000000, Bekzod 9000000

26. "Mahsulot" jadvali va so'z berilgan. Nomida shu so'z qatnashgan mahsulotlarni chiqaring (katta-kichik harflar farqlanmaydi).
Misol: sut → Sut

27. "Xodim" jadvali berilgan. Bir xil ismli xodimlar bor-yo'qligini aniqlang va takrorlanuvchi ismlarni chiqaring.
Misol: ismlar Ali, Vali, Ali bo'lsa → takrorlanuvchi ism: Ali; yuqoridagi jadvalda takroriy ism yo'q

28. "Abonent" jadvali (Ism, Telefon, Tarif, Balans) berilgan. Balansi manfiy bo'lgan abonentlar sonini va ularning jami qarzini toping.
Misol: 2 ta abonent (Vali, Sevara), jami qarz 7000

29. "Abonent" jadvali berilgan. Har bir tarif bo'yicha abonentlar sonini chiqaring.
Misol: Start — 2, Pro — 2

30. "Talaba" jadvali berilgan. Jadvalni avval guruh, so'ng ism bo'yicha saralang (ikki kalitli saralash).
Misol: G1: Ali, Aziz, Sevara; G2: Bobur, Vali; G3: Dilnoza

TablExt — kengaytirilgan jadval masalalari

Misollar quyidagi qo'shimcha jadvallar asosida berilgan.

Buyurtma

Mijoz Mahsulot Miqdor Narx Sana
Ali Non 10 4000 2024-01-05
Ali Sut 5 9000 2024-02-10
Vali Non 20 4000 2024-01-20
Sevara Go'sht 2 90000 2024-02-15
Bobur Sut 10 9000 2024-02-20

Talaba (33-masala)

ID Ism
1 Ali
2 Vali

Baholar

TalabaID Fan Baho
1 Mat 5
1 Fiz 4
2 Mat 3
2 Fiz 4
2 Kim 5

Xodim (Ism, Bo'lim, Maosh, Ish staji — 34-masala)

Ism Bo'lim Maosh Staj
Anvar IT 12000000 7
Bekzod IT 9000000 3
Dilorom Buxgalteriya 7000000 10
Elena Buxgalteriya 8000000 2
Farhod HR 6000000 6

Mahsulot (Nomi, Kategoriya, Narx, Soni — 41-masala)

Nomi Kategoriya Narx Soni
Non Oziq 4000 50
Sut Oziq 9000 20
Kitob Boshqa 50000 8
Daftar Boshqa 6000 3

31. "Buyurtma" jadvali (Mijoz, Mahsulot, Miqdor, Narx, Sana) berilgan. Har bir mijoz bo'yicha umumiy xarid summasini toping.
Misol: Ali — 85000, Vali — 80000, Sevara — 180000, Bobur — 90000

32. "Buyurtma" jadvali berilgan. Eng ko'p sotilgan (jami miqdor bo'yicha) mahsulotni toping.
Misol: Non (jami 30)

33. "Talaba" va "Baholar" ikkita bog'liq jadval berilgan (Talaba ID orqali). Har bir talabaning barcha fanlar bo'yicha o'rtacha bahosini toping.
Misol: Ali — 4.5, Vali — 4

34. "Xodim" jadvali berilgan (Ism, Bo'lim, Maosh, Ish staji). Ish staji 5 yildan ortiq bo'lgan xodimlarning o'rtacha maoshini toping.
Misol: staji 5 yildan ortiq: Anvar, Dilorom, Farhod → 8333333.33

35. "Buyurtma" jadvali berilgan. Buyurtmalarni sanasi bo'yicha oylarga guruhlab, har oydagi umumiy savdo summasini toping.
Misol: 2024-01 — 120000, 2024-02 — 315000

36. "Mahsulot" va "Buyurtma" jadvallari berilgan. Hech qachon buyurtma qilinmagan mahsulotlarni toping.
Misol: Mahsulot jadvali (Non, Sut, Go'sht, Yog', Un) va buyurtmalar bo'yicha → Yog', Un

37. "Talaba" jadvali berilgan (Ism, Guruh, 5 ta fan bahosi). Har bir talaba uchun eng yuqori va eng past baholi fanni toping.
Misol: Ali: Matematika 90, Fizika 70, Kimyo 85, Tarix 60, Ona tili 95 → eng yuqori Ona tili (95), eng past Tarix (60)

38. "Xodim" jadvali berilgan. Bo'limlar bo'yicha eng yuqori maoshli xodimni (har bo'lim uchun) toping.
Misol: IT — Anvar, Buxgalteriya — Elena, HR — Farhod

39. "Buyurtma" jadvali berilgan. Eng ko'p xarid qilgan (summasi bo'yicha) 3 ta mijozni toping.
Misol: Sevara (180000), Bobur (90000), Ali (85000)

40. "Talaba" jadvali berilgan. Guruhlarni o'rtacha baho bo'yicha reytinglab (saralab) chiqaring.
Misol: G1 (85), G2 (62.5), G3 (58)

41. "Mahsulot" jadvali berilgan (Nomi, Kategoriya, Narx, Soni). Har bir kategoriya bo'yicha eng qimmat mahsulotni toping.
Misol: Oziq — Sut (9000), Boshqa — Kitob (50000)

42. "Xodim" jadvali berilgan. Maosh oralig'lari bo'yicha (masalan har 1 mln so'mlik oraliq) xodimlar sonini guruhlab chiqaring (gistogramma).
Misol: 5 mln oraliq: 5–10 mln — 4 xodim, 10–15 mln — 1 xodim

43. "Buyurtma" jadvali berilgan. Har bir mahsulot uchun undan buyurtma qilgan noyob mijozlar sonini toping.
Misol: Non — 2, Sut — 2, Go'sht — 1

44. "Talaba" jadvali berilgan. Ikki guruhning o'rtacha bahosini solishtirib, qaysi guruh yaxshiroq natija ko'rsatganini aniqlang.
Misol: G1 (85) va G2 (62.5) → G1 yaxshiroq

45. "Xodim" jadvali berilgan. Bo'lim va lavozim bo'yicha (ikki mezon) guruhlab, har birining o'rtacha maoshini toping.
Misol: Anvar IT Dasturchi 12000000, Bekzod IT Dasturchi 9000000, Dilorom Buxgalteriya Hisobchi 7000000 → IT / Dasturchi — 10500000, Buxgalteriya / Hisobchi — 7000000

46. "Mahsulot" jadvali berilgan. Zaxira miqdori kam (berilgan chegaradan past) bo'lgan mahsulotlarni ogohlantirish ro'yxati sifatida chiqaring.
Misol: chegara 10 → Yog' (0), Go'sht (5)

47. "Buyurtma" jadvali berilgan. Eng katta yakka buyurtma summasini (bitta yozuvdagi miqdor×narx) toping.
Misol: 180000 (Sevara, Go'sht, 2 · 90000)

48. "Talaba" jadvali berilgan. Har bir talabaning barcha fanlar bahosi asosida "a'lochi" (barcha baholar ≥ 90) mavqeini aniqlang.
Misol: Vali: 95 92 98 → a'lochi; Ali: 90 70 85 60 95 → a'lochi emas

49. "Xodim" jadvali berilgan. Umumiy ish haqi fondi va uning bo'limlar bo'yicha foiz taqsimotini hisoblang.
Misol: jami 42000000: IT — 50%, Buxgalteriya — 35.71%, HR — 14.29%

50. "Mahsulot" va "Buyurtma" jadvallari berilgan. Har bir mahsulot uchun "aylanma tezligi" (sotilgan miqdor / mavjud zaxira) ni hisoblang va eng tez sotiladigan mahsulotni toping.
Misol: zaxira Non 50, Sut 20, Go'sht 5: Non — 0.6, Sut — 0.75, Go'sht — 0.4 → eng tez sotiladigan Sut

Kutubxona

Jadvallar: "Kitob" (ID, Nomi, Muallif, Yil), "Kitobxon" (ID, Ism), "Berish" (KitobID, KitobxonID, Olingan sana, Qaytarilgan sana; qaytarilmagan bo'lsa «—»).

Misollarda joriy sana 2024-06-01, jarima X = 1000 so'm.

Kitob

ID Nomi Muallif Yil
1 Xamsa Navoiy 1485
2 O'tkan kunlar Qodiriy 1925
3 Mehrobdan chayon Qodiriy 1929
4 Qutlug' qon Oybek 1940

Kitobxon

ID Ism
1 Ali
2 Vali

Berish

KitobID KitobxonID Olingan sana Qaytarilgan sana
1 1 2024-05-01 2024-05-10
2 1 2024-04-01 2024-04-10
2 1 2024-05-12 —
2 2 2024-05-02 2024-05-20
3 2 2024-05-21 —

51. Hozirda kitobxonlar qo'lida bo'lgan (qaytarilmagan) kitoblarni va ularni olgan kitobxonlarni chiqaring.
Misol: O'tkan kunlar — Ali; Mehrobdan chayon — Vali

52. Joriy sana berilgan. Qaytarish muddati (14 kun) o'tgan kitoblarni va har biri necha kun kechikkanini chiqaring.
Misol: O'tkan kunlar (Ali) — 6 kun kechikkan (muddat 2024-05-26 gacha)

53. Eng ko'p marta berilgan kitobni toping.
Misol: O'tkan kunlar (3 marta)

54. Eng ko'p kitob olgan kitobxonni toping.
Misol: Ali (3 ta kitob)

55. Hech qachon berilmagan kitoblarni chiqaring.
Misol: Qutlug' qon

56. Har bir kitobxon uchun u o'qigan turli mualliflar sonini toping.
Misol: Ali — 2 (Navoiy, Qodiriy), Vali — 1 (Qodiriy)

57. Oylar bo'yicha berilgan kitoblar sonini chiqaring.
Misol: 2024-04 — 1, 2024-05 — 4

58. Kechikishning har bir kuni uchun X so'm jarima belgilangan. Har bir kitobxonning jami jarimasini hisoblang (qaytarilgan kitoblar bo'yicha).
Misol: Ali — 0, Vali — 4000 (2024-05-02 → 2024-05-20, 4 kun kechikkan)

59. Har bir muallif uchun uning kitoblari o'rtacha necha marta berilganini toping.
Misol: Navoiy — 1, Qodiriy — 2, Oybek — 0

60. Bitta kitobni bir necha marta olgan kitobxonlarni va o'sha kitoblarni chiqaring.
Misol: Ali — O'tkan kunlar (2 marta)

Maktab

Jadvallar: "O'quvchi" (ID, Ism, Sinf), "Fan" (ID, Nomi), "Baho" (O'quvchiID, FanID, Sana, Baho).

Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.

O'quvchi

ID Ism Sinf
1 Ali 7A
2 Vali 7A
3 Sevara 7B

Fan

ID Nomi
1 Matematika
2 Fizika

Baho

O'quvchiID FanID Sana Baho
1 1 2024-01-10 5
1 1 2024-01-20 4
1 2 2024-01-15 3
2 1 2024-01-11 2
2 2 2024-01-16 4
3 1 2024-01-12 5
3 2 2024-01-17 5

61. Har bir sinf bo'yicha har bir fandan o'rtacha bahoni jadval ko'rinishida chiqaring.
Misol: 7A — Matematika 3.67, Fizika 3.5; 7B — Matematika 5, Fizika 5

62. Har bir fandan o'rtacha bahosi eng yuqori bo'lgan o'quvchini toping.
Misol: Matematika — Sevara (5), Fizika — Sevara (5)

63. Har bir o'quvchining har bir fandan choraklik bahosini (o'rtacha bahoni butun songa yaxlitlab) chiqaring.
Misol: Ali: Matematika 5 (4.5 yaxlitlanadi), Fizika 3; Vali: 2, 4; Sevara: 5, 5

64. Kamida bitta «2» bahosi bor o'quvchilarni va shu baho olingan fanlarni chiqaring.
Misol: Vali — Matematika

65. Eng ko'p baho olgan (eng faol) o'quvchini toping.
Misol: Ali (3 ta baho)

66. Sinflarni o'rtacha baho bo'yicha reyting tartibida chiqaring.
Misol: 7B (5), 7A (3.6)

67. Biror fandan oxirgi uchta bahosi ketma-ket pasayib borgan o'quvchilarni toping.
Misol: jadvalda bunday o'quvchi yo'q; agar Ali ning matematikadan oxirgi bahosi 5 4 3 bo'lsa, u ro'yxatga kiradi

68. Har bir o'quvchi uchun o'rtacha bahosi eng yuqori va eng past bo'lgan fanni toping.
Misol: Ali: yuqori Matematika (4.5), past Fizika (3); Vali: yuqori Fizika (4), past Matematika (2); Sevara: ikkalasi 5

69. Sanalar oralig'i berilgan. Shu davrda qo'yilgan baholar statistikasini chiqaring: har bir baho (2–5) necha marta qo'yilgan.
Misol: 2024-01-10 — 2024-01-20 → 5: 3 marta, 4: 2 marta, 3: 1 marta, 2: 1 marta

70. Berilgan o'quvchi uchun barcha fanlar bo'yicha baholar va o'rtacha ballni o'z ichiga olgan hisobot kartasini matnli faylga yozing.
Misol: Ali → Matematika: 5, 4 (o'rtacha 4.5), Fizika: 3 (o'rtacha 3), umumiy o'rtacha ball 4

Savdo

Jadvallar: "Mijoz" (ID, Ism, Shahar), "Mahsulot" (ID, Nomi, Kategoriya, Narx), "Buyurtma" (ID, MijozID, Sana), "BuyurtmaQatori" (BuyurtmaID, MahsulotID, Miqdor).

Misollarda joriy sana 2024-06-15.

Mijoz

ID Ism Shahar
1 Ali Toshkent
2 Vali Samarqand
3 Sevara Toshkent

Mahsulot

ID Nomi Kategoriya Narx
1 Non Oziq 4000
2 Sut Oziq 9000
3 Kitob Boshqa 50000

Buyurtma

ID MijozID Sana
1 1 2024-05-01
2 2 2024-05-10
3 1 2024-05-20
4 3 2024-06-02

BuyurtmaQatori

BuyurtmaID MahsulotID Miqdor
1 1 10
1 2 5
2 3 2
3 2 12
3 1 5
4 3 25
4 1 5

71. Har bir buyurtmaning umumiy summasini hisoblang.
Misol: 1 — 85000, 2 — 100000, 3 — 128000, 4 — 1270000

72. Har bir shahar bo'yicha jami savdo hajmini toping.
Misol: Toshkent — 1483000, Samarqand — 100000

73. Har bir kategoriyaning umumiy savdodagi ulushini foizlarda chiqaring.
Misol: jami 1583000: Oziq — 14.72%, Boshqa — 85.28%

74. Har bir mijozning birinchi va oxirgi buyurtma sanasini chiqaring.
Misol: Ali: 2024-05-01 va 2024-05-20; Vali: 2024-05-10 va 2024-05-10; Sevara: 2024-06-02 va 2024-06-02

75. Joriy sana berilgan. Oxirgi 30 kun ichida buyurtma bermagan mijozlarni chiqaring.
Misol: oxirgi 30 kun 2024-05-16 dan: Vali (oxirgi buyurtma 2024-05-10)

76. O'rtacha buyurtma summasini (o'rtacha chekni) toping.
Misol: 395750

77. Bitta buyurtmada eng ko'p marta birga xarid qilingan ikki mahsulot juftligini toping.
Misol: Non va Sut — 2 marta (1- va 3-buyurtmalar)

78. Har bir oy bo'yicha eng ko'p sotilgan (miqdor bo'yicha) mahsulotni toping.
Misol: 2024-05 — Sut (17), 2024-06 — Kitob (25)

79. Mijozlarni jami xaridi bo'yicha kamayish tartibida saralab, umumiy savdoning 80 foizini ta'minlovchi mijozlar guruhini aniqlang.
Misol: Sevara (1270000, ya'ni jami 1583000 ning 80.2%)

80. Kamida ikki marta buyurtma bergan (qaytib kelgan) mijozlarning barcha mijozlar orasidagi ulushini toping.
Misol: Ali (2 marta) → 1 / 3 = 33.33%

81. Oylik savdo hajmining oldingi oyga nisbatan o'zgarishini foizlarda chiqaring.
Misol: 2024-05 — 313000, 2024-06 — 1270000 → +305.75%

82. Summasi 1 000 000 so'mdan katta buyurtmalarga 5% chegirma beriladi. Jami chegirma summasini va chegirmadan keyingi umumiy tushumni toping.
Misol: 1270000 dan katta buyurtma: 4-buyurtma → chegirma 63500, umumiy tushum 1519500

Kadrlar

Jadvallar: "Xodim" (ID, Ism, Bo'limID, Lavozim, Maosh, Ishga kirgan sana, RahbarID), "Bo'lim" (ID, Nomi).

Misollarda joriy sana 2024-06-01, mukofot X = 1000000 so'm.

Bo'lim

ID Nomi
1 IT
2 Buxgalteriya
3 HR

Xodim

ID Ism Bo'limID Lavozim Maosh Ishga kirgan sana RahbarID
1 Anvar 1 Boshliq 15000000 2015-03-01 —
2 Bekzod 1 Dasturchi 9000000 2020-06-15 1
3 Dilorom 2 Hisobchi 7000000 2018-01-10 1
4 Elena 2 Hisobchi 8000000 2022-09-01 3
5 Farhod 1 Dasturchi 16000000 2023-02-01 1

83. Har bir bo'lim uchun uning nomi, xodimlar soni va o'rtacha maoshini chiqaring.
Misol: IT — 3 xodim, 13333333.33; Buxgalteriya — 2 xodim, 7500000; HR — 0 xodim

84. O'z rahbaridan ko'proq maosh oladigan xodimlarni toping.
Misol: Farhod (16000000 > rahbari Anvar — 15000000)

85. Har bir rahbarga bevosita bo'ysunuvchi xodimlar sonini chiqaring.
Misol: Anvar — 3, Dilorom — 1

86. Joriy sana berilgan. Xodimlarni ish staji (to'liq yillar) bo'yicha guruhlab, har bir guruhdagi xodimlar sonini chiqaring.
Misol: 1 yil — 2 (Elena, Farhod), 3 yil — 1 (Bekzod), 6 yil — 1 (Dilorom), 9 yil — 1 (Anvar)

87. Har bir bo'limda eng uzoq ishlayotgan xodimni toping.
Misol: IT — Anvar (2015-03-01), Buxgalteriya — Dilorom (2018-01-10)

88. Maoshi o'z bo'limidagi o'rtacha maoshdan past bo'lgan xodimlarni chiqaring.
Misol: IT o'rtachasi 13333333.33 → Bekzod; Buxgalteriya o'rtachasi 7500000 → Dilorom

89. Eng yuqori va eng past maosh orasidagi farq eng katta bo'lgan bo'limni toping.
Misol: IT (16000000 − 9000000 = 7000000)

90. Har bir lavozim bo'yicha eng kichik va eng katta maoshni chiqaring.
Misol: Boshliq — 15000000 / 15000000, Dasturchi — 9000000 / 16000000, Hisobchi — 7000000 / 8000000

91. Bayram mukofoti har bir to'liq ish yili uchun X so'm miqdorida beriladi. Har bir xodimning mukofotini va mukofot fondining jami summasini hisoblang.
Misol: Anvar — 9000000, Bekzod — 3000000, Dilorom — 6000000, Elena — 1000000, Farhod — 1000000; jami 20000000

92. Birorta ham xodimi bo'lmagan bo'limlarni chiqaring.
Misol: HR

Transport

Jadvallar: "Reys" (Raqam, Qayerdan, Qayerga, Jo'nash, Kelish, Narx, Sig'im), "Bilet" (ReysRaqami, Yo'lovchi, O'rin). Vaqtlar bir sutka ichida «SS:MM» ko'rinishida beriladi.

Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.

Reys

Raqam Qayerdan Qayerga Jo'nash Kelish Narx Sig'im
101 Toshkent Samarqand 08:00 10:30 150000 4
102 Samarqand Buxoro 12:00 14:00 100000 3
103 Toshkent Buxoro 09:00 14:30 200000 2

Bilet

ReysRaqami Yo'lovchi O'rin
101 Ali 1
101 Vali 2
101 Sevara 2
102 Ali 1
103 Vali 1

93. Har bir reysning bandlik darajasini (sotilgan biletlar sonining sig'imga nisbati, foizda) chiqaring.
Misol: 101 — 75%, 102 — 33.33%, 103 — 50%

94. Bitta reysda bir o'ringa ikki marta sotilgan (xato) biletlarni toping.
Misol: reys 101, o'rin 2: Vali va Sevara

95. A va B shaharlar berilgan. A dan B ga bitta o'tkazma bilan borish mumkin bo'lgan reys juftliklarini toping (o'tkazmada kutish kamida 1 soat).
Misol: Toshkent → Buxoro: 101 (kelish 10:30) + 102 (jo'nash 12:00), kutish 1.5 soat

96. Har bir yo'lovchining biletlarga sarflagan jami summasini chiqaring.
Misol: Ali — 250000, Vali — 350000, Sevara — 150000

97. Eng ko'p bilet sotilgan yo'nalishni (Qayerdan → Qayerga) toping.
Misol: Toshkent → Samarqand (3 ta bilet)

98. Har bir reysning davomiyligini daqiqalarda hisoblang va eng uzun reysni toping.
Misol: 101 — 150, 102 — 120, 103 — 330 daqiqa → eng uzun 103

99. Har bir shahar uchun undan jo'naydigan va unga keladigan reyslar sonini chiqaring.
Misol: Toshkent: jo'naydi 2, keladi 0; Samarqand: jo'naydi 1, keladi 1; Buxoro: jo'naydi 0, keladi 2

100. Reys raqami berilgan. Shu reysdagi bo'sh o'rinlar raqamlarini chiqaring (o'rinlar 1 dan sig'imgacha raqamlangan).
Misol: reys 101 → 3 4

101. Bir nechta reysda bilet olgan yo'lovchilarni chiqaring.
Misol: Ali (101, 102), Vali (101, 103)

102. Sotilgan biletlardan tushgan daromadi eng kam bo'lgan 3 ta reysni toping.
Misol: 102 (100000), 103 (200000), 101 (450000)

Sport musobaqasi

Jadvallar: "Jamoa" (ID, Nomi, Shahar), "O'yin" (Sana, UyJamoaID, MehmonJamoaID, UyGollari, MehmonGollari). G'alaba uchun 3, durang uchun 1 ochko beriladi.

Misollar quyidagi namunaviy jadvallar asosida berilgan.

Jamoa

ID Nomi Shahar
1 Paxtakor Toshkent
2 Nasaf Qarshi
3 Bunyodkor Toshkent

O'yin

Sana UyJamoaID MehmonJamoaID UyGollari MehmonGollari
2024-03-01 1 2 2 1
2024-03-08 2 3 0 0
2024-03-15 3 1 1 3
2024-03-22 2 1 1 0

103. Turnir jadvalini tuzing: har bir jamoa uchun o'yinlar, g'alabalar, duranglar, mag'lubiyatlar, urilgan va o'tkazib yuborilgan gollar hamda ochkolar; jadval ochko bo'yicha saralansin.
Misol: Paxtakor — o'yin 3, 2 g'alaba, 0 durang, 1 mag'lubiyat, gol 5:3, 6 ochko; Nasaf — 3, 1, 1, 1, 2:2, 4; Bunyodkor — 2, 0, 1, 1, 1:3, 1

104. Eng ko'p gol urgan va eng kam gol o'tkazib yuborgan jamoalarni toping.
Misol: eng ko'p gol — Paxtakor (5), eng kam o'tkazib yuborgan — Nasaf (2)

105. Faqat uy o'yinlari va faqat mehmondagi o'yinlar bo'yicha eng ko'p ochko to'plagan jamoalarni alohida toping.
Misol: uyda — Nasaf (4 ochko), mehmonda — Paxtakor (3 ochko)

106. Har bir jamoaning ketma-ket g'alabalarining eng uzun seriyasini toping.
Misol: Paxtakor — 2, Nasaf — 1, Bunyodkor — 0

107. Ikki jamoa nomi berilgan. Ularning o'zaro o'yinlari natijalarini va umumiy hisobni chiqaring.
Misol: Paxtakor va Nasaf: 2024-03-01 — 2:1, 2024-03-22 — 1:0 (Nasaf g'alaba); umumiy hisob 2:2

108. Bir shahardagi jamoalar o'rtasidagi o'yinlarni (derbilarni) chiqaring.
Misol: Toshkent: Paxtakor — Bunyodkor (2024-03-15, 1:3)

109. Gollar farqi eng katta bo'lgan o'yinni toping.
Misol: 2024-03-15 (Bunyodkor — Paxtakor, 1:3, farq 2)

110. Ochkolari teng bo'lgan jamoalar o'rtasida o'rinlarni ular o'rtasidagi o'zaro o'yinlar natijasi bo'yicha aniqlang.
Misol: A va B jamoalar 4 ochkodan to'plagan, o'zaro o'yinlarda A 3 ochko, B 0 ochko olgan bo'lsa → A yuqoriroq o'rinda

Bank hisoblari

Jadvallar: "Hisob" (ID, Egasi, Turi, Ochilgan sana), "Tranzaksiya" (HisobID, Sana, Summa; musbat — kirim, manfiy — chiqim).

Misollarda joriy sana 2024-04-30.

Hisob

ID Egasi Turi Ochilgan sana
1 Ali Jamg'arma 2023-01-01
2 Vali Joriy 2023-03-01
3 Ali Joriy 2023-06-01

Tranzaksiya

HisobID Sana Summa
1 2024-01-05 1000000
1 2024-01-20 -300000
1 2024-02-10 500000
2 2024-01-10 -200000
2 2024-01-15 500000
2 2024-02-01 -100000
3 2024-01-02 50000

111. Har bir hisobning joriy balansini hisoblang.
Misol: 1 — 1200000, 2 — 200000, 3 — 50000

112. Tranzaksiyalarni sana bo'yicha ketma-ket qo'llaganda balansi manfiyga tushgan hisoblar va sanalarni toping.
Misol: 2 — 2024-01-10 (balans -200000)

113. Har bir oy bo'yicha jami kirim va chiqimni chiqaring.
Misol: 2024-01: kirim 1550000, chiqim 500000; 2024-02: kirim 500000, chiqim 100000

114. Eng katta bitta chiqimni, uning sanasini va hisob egasini toping.
Misol: 300000, 2024-01-20, egasi Ali (1-hisob)

115. Joriy sana berilgan. Oxirgi 90 kun ichida birorta ham tranzaksiya bo'lmagan hisoblarni chiqaring.
Misol: oxirgi 90 kun 2024-01-31 dan boshlanadi → hisob 3 (oxirgi tranzaksiya 2024-01-02)

116. Har bir egasi bo'yicha uning barcha hisoblaridagi jami balansni toping.
Misol: Ali — 1250000, Vali — 200000

117. Berilgan oy uchun har bir hisobning o'rtacha kunlik qoldig'ini kunlik qoldiqlar asosida hisoblang.
Misol: 1-hisob, 2024-01 (31 kun): kunlik qoldiqlar yig'indisi 23400000 → o'rtacha kunlik qoldiq taxminan 754838.71

118. Shubhali tranzaksiyalarni aniqlang: bir kunda bitta hisobdan 3 va undan ko'p chiqim yoki shu hisob bo'yicha o'rtacha chiqimdan 5 baravar katta chiqim.
Misol: jadvalda shubhali tranzaksiya yo'q; 2-hisobda bir kunda -100000, -50000, -20000 chiqimlari bo'lsa, u shubhali hisoblanadi

119. Hisob raqami va davr berilgan. Hisob ko'chirmasini (boshlang'ich qoldiq, tranzaksiyalar, yakuniy qoldiq) matnli faylga yozing.
Misol: hisob 1, davr 2024-01: boshlang'ich qoldiq 0, tranzaksiyalar +1000000 (01-05), -300000 (01-20), yakuniy qoldiq 700000

120. Kommunal xizmatlar: "Hisoblagich" jadvali (Xonadon, Oy, Ko'rsatkich) va 1 birlik narxi berilgan. Har bir xonadonning har oylik sarfini va to'lov summasini hisoblang.
Misol: narx 500; xonadon 1: ko'rsatkichlar 100 (yanvar), 130 (fevral), 170 (mart) → fevral sarf 30 / 15000, mart sarf 40 / 20000

Ma'lumotlarni birlashtirish va tozalash

Bu bo'limda jadvallar tuzilmasi masala shartida beriladi.

121. Ikkita jadval (masalan "Talaba" va "Guruh") umumiy kalit maydoni bo'yicha berilgan. Ularni birlashtiring: faqat ikkala jadvalda ham mos yozuvi bor qatorlar chiqarilsin (ichki birlashma).
Misol: Talaba: 1 Ali 10, 2 Vali 20, 3 Sevara 30; Guruh: 10 G1, 20 G2 → Ali G1, Vali G2 (Sevara chiqmaydi)

122. Ikkita jadvalni birinchi jadval yozuvlarining barchasi saqlanadigan qilib birlashtiring: ikkinchi jadvalda mos yozuvi bo'lmagan qatorlarda tegishli maydonlar «—» bilan to'ldirilsin (chap birlashma).
Misol: xuddi shu jadvallar → Ali G1, Vali G2, Sevara —

123. Jadval berilgan. Barcha maydonlari bir xil bo'lgan takroriy yozuvlarni aniqlab, olib tashlang.
Misol: Ali 85, Vali 70, Ali 85 → Ali 85, Vali 70

124. "Mijoz" jadvali berilgan. Ismlardagi ortiqcha bo'shliqlar va katta-kichik harf farqlarini normallashtirib, aslida bir xil bo'lgan mijozlarni aniqlang.
Misol: Ali Valiyev, ali valiyev, ALI VALIYEV → normallashtirilgach Ali Valiyev: 3 yozuv bitta mijozga tegishli

125. Sonli maydonlarida bo'sh qiymatlar («—») bo'lgan jadval berilgan. Bo'sh qiymatlarni shu ustunning o'rta arifmetigi bilan to'ldiring.
Misol: 10, —, 30 → 10, 20, 30

126. "Talaba" jadvali «keng» ko'rinishda berilgan: (Ism, Fan1, Fan2, …, Fan5). Uni «uzun» ko'rinishga o'tkazing: (Ism, Fan, Baho).
Misol: Ali 90 80 70 60 95 → Ali Fan1 90, Ali Fan2 80, Ali Fan3 70, Ali Fan4 60, Ali Fan5 95

127. «Uzun» ko'rinishdagi (Ism, Fan, Baho) jadval berilgan. Uni «keng» ko'rinishga o'tkazing: har bir talaba bitta qatorda, fanlar ustunlarda.
Misol: Ali Mat 90, Ali Fiz 80, Vali Mat 70, Vali Fiz 60 → Ali 90 80, Vali 70 60 (ustunlar: Mat, Fiz)

128. Bir jadvalning ikki versiyasi (eski va yangi) berilgan, yozuvlar ID maydoni bilan aniqlanadi. Qo'shilgan, o'chirilgan va o'zgargan yozuvlarni chiqaring.
Misol: eski: 1 Ali 10, 2 Vali 20, 3 Sevara 30; yangi: 1 Ali 10, 2 Vali 25, 4 Bobur 40 → qo'shildi 4 Bobur, o'chirildi 3 Sevara, o'zgardi 2 Vali (20 → 25)

129. Jadval hamda saralash kalitlari ro'yxati (maydon nomi va yo'nalishi) berilgan. Jadvalni shu kalitlar bo'yicha ko'p darajali saralang.
Misol: kalitlar: Guruh ↑, Baho ↓ → G1 Sevara 92, G1 Ali 85, G1 Aziz 78, G2 Bobur 70, G2 Vali 55, G3 Dilnoza 58

130. Jadval berilgan. Har bir ustun uchun umumlashtiruvchi hisobot tuzing: sonli ustunlar uchun eng kichik, eng katta va o'rtacha qiymat; barcha ustunlar uchun bo'sh qiymatlar soni.
Misol: Baho ustuni 85, —, 92 → eng kichik 85, eng katta 92, o'rtacha 88.5, bo'sh qiymatlar 1; Ism ustuni — bo'sh qiymatlar 0